Dự thảo Nghị định 168 (Sửa đổi): 5 Thay đổi ‘gây sốc’ cánh tài xế cần biết trước khi lăn bánh
I. Lời mở đầu
Hãy tưởng tượng bạn đang lưu thông trên đường và vô tình phạm lỗi. Nỗi lo lớn nhất của đại đa số tài xế không chỉ là số tiền phạt, mà là viễn cảnh chiếc xe – "cần câu cơm" hoặc phương tiện đi lại duy nhất – bị đưa về bãi tạm giữ nhiều ngày, đối mặt với rủi ro hư hỏng và thủ tục hành chính rắc rối. Tuy nhiên, một làn gió mới từ chính sách đang sắp sửa làm thay đổi hoàn toàn trải nghiệm này. Bộ Công an hiện đã hoàn thiện dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 168/2024 với những điều chỉnh mang tính bước ngoặt, dự kiến có hiệu lực từ tháng 7/2026. Đây không chỉ là việc điều chỉnh mức phạt, mà còn là sự thay đổi căn bản trong triết lý quản lý: "phân cấp mạnh mẽ" và "nhân văn hóa" các biện pháp ngăn chặn.
II. Nội dung chính: 5 Điểm đột phá từ Dự thảo
1. Quyền hạn của Cảnh sát giao thông tại chỗ tăng gấp 15 lần
Một trong những thay đổi mang tính "cách mạng" là việc đẩy mạnh phân cấp thẩm quyền xử phạt cho các lực lượng trực tiếp làm nhiệm vụ tại cơ sở. Cụ thể, mức phạt tiền tối đa của chiến sĩ Công an nhân dân đang thi hành công vụ được đề xuất tăng mạnh từ 500.000 VNĐ lên 7.500.000 VNĐ. Đặc biệt, Trưởng Công an cấp xã – lực lượng gần dân nhất – sẽ có quyền phạt tối đa lên đến 37,5 triệu VNĐ (thay vì 2,5 triệu VNĐ như hiện hành).
Dưới góc độ phân tích chính sách, việc tăng thẩm quyền gấp 15 lần này không đơn thuần là tăng mức phạt, mà là một bước đi chiến lược nhằm phân cấp thẩm quyền. Việc trao quyền cho lực lượng cơ sở giúp xử lý dứt điểm các vi phạm nghiêm trọng (như xe quá tải, "xe dù") ngay tại địa bàn mà không cần chuyển hồ sơ lên cấp tỉnh hay cục, giúp giảm thiểu tối đa áp lực thủ tục hành chính và tăng tính kịp thời của pháp luật.
"Theo quy định tại dự thảo mới, Chiến sĩ Công an nhân dân đang thi hành công vụ có quyền phạt tiền đến 10% mức tiền phạt tối đa đối với lĩnh vực tương ứng (mức tối đa trong giao thông đường bộ là 75 triệu đồng), tương đương với 7,5 triệu đồng nhằm đảm bảo tính đồng nhất trong các quy định pháp luật."
2. Tin vui cho tài xế: Đề xuất bỏ tịch thu, tạm giữ xe với 4 lỗi phổ biến
Thay vì biện pháp giữ xe gây quá tải kho bãi và lãng phí tài sản xã hội, dự thảo đề xuất bãi bỏ biện pháp tạm giữ hoặc tịch thu phương tiện đối với 4 nhóm lỗi phổ biến. Đáng chú ý, đối với 3 lỗi liên quan đến kỹ thuật và tải trọng, đề xuất bãi bỏ hình thức tịch thu phương tiện ngay cả khi tái phạm:
Chuyển làn đường trên cao tốc không đúng nơi cho phép hoặc không có tín hiệu báo trước (bỏ tạm giữ xe).
Tự ý thay đổi khung, máy, hình dáng, kích thước hoặc đặc tính của xe (bỏ tịch thu khi tái phạm).
Chở quá số người quy định (vượt trên 100%) hoặc quá tải trọng cực lớn (trên 150%) (bỏ tịch thu khi tái phạm).
Điều khiển xe tải có kích thước thùng xe không đúng thông số kỹ thuật (bỏ tịch thu khi tái phạm).
Sự thay đổi này cho thấy cái nhìn thực tế của cơ quan soạn thảo: khi hành vi vi phạm đã bị phát hiện và ngăn chặn, việc chiếm giữ tài sản không còn là ưu tiên hàng đầu. Thay vào đó, mức phạt tiền rất nặng (có thể lên tới 150 triệu đồng đối với tổ chức) đã đủ sức răn đe mà không cần gây khó khăn cho việc quản lý tang vật.
"Lý giải về đề xuất này, Bộ Công an cho rằng tại thời điểm bị phát hiện, vi phạm đã chấm dứt nên không cần thiết tạm giữ phương tiện. Việc bỏ hình thức xử phạt bổ sung tịch thu xe còn giúp giảm áp lực quản lý và hệ thống kho bãi vốn đang rất phức tạp và tốn kém."
3. Dấu chấm hết cho "Xe dù, bến cóc" và dịch vụ chở khách trái phép
Dự thảo mới bổ sung các chế tài cực kỳ nghiêm khắc nhằm "tuyên chiến" với loại hình xe cá nhân chạy dịch vụ "chui", hay còn gọi là "xe ghép", "xe tiện chuyến". Tại Điều 20 (được bổ sung bởi Điều 6 của Dự thảo mới), mức phạt từ 12-14 triệu VNĐ sẽ áp dụng cho xe không kinh doanh vận tải nhưng chở người thu tiền hoặc nhận đặt chỗ.
Đây là động thái mạnh mẽ nhằm bảo vệ quyền lợi cho các doanh nghiệp kinh doanh vận tải chính thống và minh bạch hóa nền kinh tế giao thông. Các hành vi bị siết chặt bao gồm:
Sử dụng hợp đồng điện tử nhưng tự ý thay đổi thông tin hành khách hoặc không cung cấp được dữ liệu cho lực lượng chức năng.
Xác nhận đặt chỗ cho từng hành khách hoặc bán vé, thu tiền ngoài hợp đồng đã ký kết.
Đón, trả khách tại trụ sở chính, văn phòng đại diện hoặc địa điểm cố định trái quy định để hình thành "bến cóc".
4. Giám sát chặt chẽ: Camera khoang khách và ghế ngồi trẻ em
An toàn giao thông trong dự thảo mới đặc biệt ưu tiên đối tượng yếu thế và tính minh bạch thông qua công nghệ giám sát hình ảnh.
Camera giám sát: Xe kinh doanh vận tải hành khách từ 8 chỗ trở lên bắt buộc phải lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách.
Lộ trình thực hiện: Theo Điều 17 của dự thảo, quy định về GPS và hình ảnh người lái đối với xe vận tải nội bộ và xe tải nhỏ sẽ có hiệu lực từ 01/01/2028. Riêng quy định bắt buộc lắp camera khoang chở khách (đối với xe từ 8 chỗ) sẽ chính thức áp dụng từ 01/01/2029.
An toàn cho trẻ em: Cấm trẻ em dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35m ngồi hàng ghế trước cùng tài xế. Tuy nhiên, dự thảo có một ngoại lệ quan trọng tại Điều 2 (sửa đổi Điều 6 khoản 3): quy định này không áp dụng đối với xe kinh doanh vận tải (như taxi, xe công nghệ).
Việc yêu cầu lắp camera khoang khách không chỉ giúp giám sát chất lượng dịch vụ mà còn là công cụ bảo vệ tài xế và hành khách trong các tình huống tranh chấp, hướng tới mục tiêu hiện đại hóa ngành vận tải.
5. Cảnh sát giao thông chính thức "vào cuộc" sát hạch lái xe
Đánh dấu sự chuyển giao nhiệm vụ quản lý từ ngành Giao thông vận tải sang Bộ Công an, dự thảo mới phân quyền cho Cảnh sát giao thông (CSGT) trực tiếp xử lý các hành vi gian lận trong đào tạo và sát hạch lái xe.
Thay vì chỉ kiểm tra giấy tờ, CSGT sẽ tập trung vào việc giám sát tính toàn vẹn của công nghệ trong sát hạch:
Xử lý việc sử dụng phần mềm sát hạch hoặc thiết bị chấm điểm đã bị can thiệp, làm sai lệch kết quả.
Kiểm soát các thiết bị truyền tin trái phép trong phòng thi lý thuyết.
Giám sát trực tiếp giáo viên dạy lái: từ việc đeo phù hiệu đến việc bảo trợ tay lái cho học viên trên đường tập.
Sự tham gia của CSGT trong khâu sát hạch được kỳ vọng sẽ làm "sạch" quy trình cấp bằng lái, đảm bảo tính khách quan và ngăn chặn các tiêu cực từ gốc rễ.
III. Kết luận
Dự thảo Nghị định 168 (Sửa đổi) đã phác thảo một bức tranh giao thông mới: Kỷ luật hơn với mức phạt tài chính cao và quyền hạn thực thi mạnh mẽ từ cơ sở, nhưng đồng thời cũng linh hoạt hơn khi giảm thiểu việc giam giữ phương tiện không cần thiết. Đây là bước đi quan trọng nhằm hiện đại hóa công tác quản lý và nâng cao ý thức của người tham gia giao thông thông qua sự minh bạch của công nghệ và sự quyết liệt của lực lượng thực thi.
Liệu việc tăng quyền hạn xử phạt tại chỗ cho lực lượng cơ sở sẽ thực sự tạo ra một kỷ nguyên giao thông minh bạch hơn, hay sẽ là một thách thức mới cho người thực thi công vụ?
Tải dự thảo tại đây: sua-doi-nd-168
Nếu cần hỗ trợ tư vấn pháp lý và thực hiện các thủ tục liên quan về các tranh chấp Dân sự. Quý khách hàng vui lòng liên hệ Luật Nam Sơn LST hoặc Luật sư Nguyễn Thành Trung (Ls Trung) thông qua đội ngũ hỗ trợ:
1. Thư ký Tình: 0985 536 299
2. Trợ lý Hoàng: 0965 455 832
3. Trợ lý Hồng Anh: 0966 651 840
4. Thư ký Nguyệt Hà: 0386 912 828
5. Thư ký Hồng Hà: 0933 340 866
📱 Fanpage: NAM SƠN LST Law Firm
📌 Lưu ý: Vui lòng liên hệ qua điện thoại để được hỗ trợ nhanh chóng (không tiếp nhận tư vấn qua Messenger).
Trân trọng./.
