Dạy thêm, học thêm từ 2026: Những "cú cua" bất ngờ trong quy định mới mà phụ huynh và giáo viên cần biết
Giải mã Thông tư hợp nhất 04/VBHN-BGDĐT
Tại Việt Nam, “đi học thêm” từ lâu đã trở thành một phần định mệnh trong hành trình đèn sách của học sinh và là nỗi trăn trở thường trực của phụ huynh. Tuy nhiên, các văn bản pháp lý về hoạt động này thường bị coi là những "ma trận" khô khan, khó hiểu. Với sự xuất hiện của Thông tư hợp nhất số 04/VBHN-BGDĐT (hợp nhất giữa Thông tư 29/2024 và Thông tư 19/2026), một "luật chơi" mới đã chính thức được thiết lập với những thay đổi mang tính bước ngoặt. Phụ huynh và giáo viên cần lưu ý: mặc dù các quy định cốt lõi bắt đầu có hiệu lực từ tháng 02/2025, nhưng những sửa đổi quan trọng nhất sẽ chính thức vận hành toàn bộ từ ngày 15/05/2026.
Điểm nhấn 1: AI, STEM và Kỹ năng sống thoát ly khỏi danh mục "dạy thêm"
Một trong những bước đi tiến bộ nhất của quy định mới nằm ở tư duy phân loại. Theo Điều 2, Khoản 1, phạm vi của "dạy thêm, học thêm" đã được định nghĩa hẹp hơn, chỉ tập trung vào các môn học thuộc Chương trình giáo dục phổ thông cốt lõi.
Dưới góc độ phân tích chính sách, việc đưa các hoạt động như STEM/STEAM, trí tuệ nhân tạo (AI), năng lực số và kỹ năng sống ra khỏi phạm vi điều chỉnh của Thông tư này là một "cú hích" cho đổi mới sáng tạo. Vì không bị coi là "dạy thêm", các hoạt động này sẽ không bị gò bó bởi các giới hạn về thời lượng tiết học hay quy trình đăng ký khắt khe của hoạt động dạy thêm truyền thống, tạo điều kiện tối đa để học sinh phát triển năng khiếu.
"Các hoạt động giáo dục về văn hóa, nghệ thuật, thể thao; tăng cường năng lực ngoại ngữ, giáo dục STEM/STEAM, giáo dục năng lực số, trí tuệ nhân tạo (AI), giáo dục hướng nghiệp, giáo dục kỹ năng sống và các nội dung giáo dục khác... mà không thuộc nội dung chương trình các môn học do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành thì không thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định này..." (Trích Điều 2).
Điểm nhấn 2: Dạy thêm trong nhà trường phải hoàn toàn "miễn phí" cho học sinh
Đây chính là "cú cua" gây xôn xao nhất. Dựa trên Điều 5 và Điều 7, hoạt động dạy thêm trong trường từ nay sẽ không được thu tiền của học sinh. Thay vào đó, giáo viên vẫn sẽ được chi trả xứng đáng nhưng nguồn kinh phí sẽ được huy động từ ngân sách nhà nước hoặc các nguồn kinh phí hợp pháp khác của nhà trường.
Điều này đồng nghĩa với việc dạy thêm trong trường chuyển dịch từ một dịch vụ "thuận mua vừa bán" sang một cơ chế hỗ trợ giáo dục có chọn lọc. Cụ thể, nhà trường chỉ được tổ chức dạy thêm (sau khi có đơn tự nguyện) cho 03 nhóm đối tượng:
Học sinh có kết quả học tập môn học cuối học kỳ liền kề ở mức chưa đạt (hỗ trợ bù đắp kiến thức).
Học sinh được nhà trường lựa chọn để bồi dưỡng học sinh giỏi (phát triển mũi nhọn).
Học sinh lớp cuối cấp tự nguyện đăng ký ôn thi tuyển sinh hoặc ôn thi tốt nghiệp theo kế hoạch của trường.
Điểm nhấn 3: "Hàng rào" đạo đức và báo cáo định danh cho giáo viên công lập
Nhằm triệt tiêu tận gốc những tiêu cực về "ép buộc học thêm", Điều 4 và Điều 6 thiết lập một cơ chế giám sát cá nhân cực kỳ chặt chẽ đối với giáo viên đang công tác tại các cơ sở giáo dục công lập.
Lệnh cấm quan trọng nhất là: Giáo viên không được dạy thêm có thu tiền đối với chính học sinh mà mình đang dạy chính khóa. Ngoài ra, dù được phép dạy thêm tại các trung tâm bên ngoài, giáo viên công lập tuyệt đối không được tham gia quản lý hay điều hành các cơ sở này (tránh tình trạng "chủ sở hữu bóng"). Đặc biệt, trách nhiệm báo cáo hiện nay không còn là hình thức; giáo viên phải báo cáo trước khi bắt đầu dạy và cập nhật kịp thời mọi thay đổi.
"Giáo viên đang dạy học tại các nhà trường khi tham gia dạy thêm ngoài nhà trường... có trách nhiệm báo cáo với Hiệu trưởng về môn học, địa điểm, hình thức dạy thêm, mối quan hệ với chủ thể đứng tên đăng ký kinh doanh cơ sở dạy thêm, thời gian tham gia dạy thêm trước khi bắt đầu và cập nhật kịp thời khi có thay đổi..." (Trích Điều 6).
Điểm nhấn 4: Cơ chế giám sát đa tầng và quyền lực từ cộng đồng
Thông tư 04/VBHN-BGDĐT đã hiện thực hóa việc giám sát xã hội bằng cách bắt buộc thiết lập các kênh phản hồi trực tiếp. Đây không còn là chuyện nội bộ của ngành giáo dục mà là sự Công khai minh bạch trước toàn xã hội.
Sở Giáo dục và Đào tạo: Bắt buộc công khai số điện thoại Đường dây nóng trên Cổng thông tin điện tử để tiếp nhận phản ánh trên toàn địa bàn.
UBND cấp xã: Chịu trách nhiệm quản lý địa bàn và phải niêm yết số điện thoại Đường dây nóng tại trụ sở để xử lý các kiến nghị về cơ sở dạy thêm ngoài nhà trường.
Hiệu trưởng: Có trách nhiệm công khai kế hoạch dạy thêm và số điện thoại Đường dây nóng ngay tại nhà trường hoặc trên website để phụ huynh và cộng đồng cùng giám sát "từ xa".
Điểm nhấn 5: Những con số "biết nói" và "lối thoát" cho ôn thi cao điểm
Để bảo vệ quyền được nghỉ ngơi của học sinh, quy định mới đưa ra những "lằn ranh đỏ" về định lượng tại Điều 4 và Điều 5 mà bất kỳ phụ huynh nào cũng cần nắm rõ:
Cấm tuyệt đối dạy thêm cho học sinh tiểu học (ngoại trừ bồi dưỡng năng khiếu nghệ thuật, thể thao và kỹ năng sống).
Mỗi lớp học thêm trong trường không được vượt quá 45 học sinh.
Thời lượng tiêu chuẩn: Không quá 02 tiết/tuần cho mỗi môn học.
Điểm lưu ý đặc biệt: Đối với nhu cầu ôn tập cao điểm, nếu học sinh muốn học quá 02 tiết/tuần, Hiệu trưởng phải có văn bản đề nghị và được Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo xem xét, quyết định cho phép điều chỉnh. Đây là "van an toàn" để đảm bảo các lớp ôn thi cuối cấp vẫn có thể diễn ra hiệu quả mà không vi phạm luật.
Kết luận: Một kỷ nguyên dạy thêm minh bạch hơn?
Thông tư hợp nhất số 04/VBHN-BGDĐT là lời giải cho bài toán hài hòa giữa nhu cầu học tập thực tế và sự minh bạch trong quản lý. Bằng cách miễn phí hóa dạy thêm trong trường, siết chặt báo cáo xung đột lợi ích của giáo viên và trao quyền cho cộng đồng qua hệ thống đường dây nóng, quy định mới kỳ vọng sẽ trả hoạt động dạy thêm về đúng giá trị "tự nguyện" ban đầu.
Tuy nhiên, mọi quy định trên giấy chỉ là khởi đầu. Từ ngày 15/05/2026, khi toàn bộ các điều khoản được thực thi, chúng ta sẽ có câu trả lời: Liệu sự minh bạch hóa này có thực sự xóa bỏ được áp lực học thêm bấy lâu nay, hay áp lực ấy sẽ tìm cách len lỏi qua những con đường "ngầm" khác?
Tải xuống Văn bản hợp nhất: 04-vbhn-bgddt
Nếu cần hỗ trợ tư vấn pháp lý và thực hiện các thủ tục liên quan về các tranh chấp Dân sự. Quý khách hàng vui lòng liên hệ Luật Nam Sơn LST hoặc Luật sư Nguyễn Thành Trung (Ls Trung) thông qua đội ngũ hỗ trợ:
1. Thư ký Tình: 0985 536 299
2. Trợ lý Hoàng: 0965 455 832
3. Trợ lý Hồng Anh: 0966 651 840
4. Thư ký Nguyệt Hà: 0386 912 828
5. Thư ký Hồng Hà: 0933 340 866
📱 Fanpage: NAM SƠN LST Law Firm
📌 Lưu ý: Vui lòng liên hệ qua điện thoại để được hỗ trợ nhanh chóng (không tiếp nhận tư vấn qua Messenger).
Trân trọng./.
